Cuối tháng Giêng, đầu tháng Hai, gió lạnh lui dần, nhường chỗ cho những tia nắng đầu xuân dịu dàng, cả đất trời như bừng tỉnh sau giấc ngủ dài. Không gian trong trẻo, tinh khôi, vương vấn chút se lạnh nhưng đã bắt đầu thấm đượm hơi ấm dịu dàng của mùa mới. Mưa nồm đã ngớt, sương giá cũng tan, để lại vạn vật căng tràn sức sống. Trong khu vườn nhỏ, những nụ hoa chanh ngày nào chỉ như những chấm kim li ti, nay đã lớn dần, tròn trĩnh, e ấp trên đầu cành. Chỉ ít ngày nữa thôi, những bông hoa trắng muốt sẽ nở bung, tỏa hương thơm nồng nàn, len lỏi khắp không gian, đánh thức cả một góc vườn quê.
Làng quê vốn mộc mạc,
bình dị, nhiều loài hoa đẹp nhưng lại chẳng có hương, còn hoa chanh thì khác.
Không rực rỡ kiêu sa, không lộng lẫy khoe sắc như hoa hồng hay hoa cúc, hoa
chanh giản dị, tinh khôi mà vẫn đủ sức quyến rũ bởi hương thơm đặc biệt - nồng
nàn nhưng thanh khiết, vấn vít nhưng không quá đậm đà. Tháng Hai, hoa chanh rộn
ràng nở trắng cành, sang tháng Ba, đến lượt hoa bưởi tiếp nối, khiến khu vườn
quê như khoác lên mình chiếc áo mới, tươi sáng và tràn đầy sức sống. Lũ ong, bướm
vì thế mà say mê bay lượn, ríu rít bên những chùm hoa thơm.
Hồi bé, tôi thích nhất
là những buổi sáng ngồi bên gốc chanh, say sưa ngắm nhìn những nụ hoa bé xíu
đang chầm chậm lớn lên. Ban đầu, chúng chỉ là những chấm nhỏ màu tím nhạt, ẩn
mình trong kẽ lá, rồi dần dần căng tròn, chờ ngày bung nở. Khi những cơn mưa
xuân lất phất bay qua, hoa bắt đầu cựa mình, từng cánh trắng muốt nhẹ nhàng
vươn ra, để lộ nhụy vàng óng ánh, tỏa hương ngọt ngào khiến lòng người không khỏi
xao xuyến.
Cây chanh quanh năm đứng
lặng lẽ nơi góc vườn, ít khi được ai chú ý, chỉ đến mùa hoa nở mới bỗng trở
thành tâm điểm của bao ánh nhìn. Thường ngày, bà chỉ nhắc đến nó mỗi khi cần lá
chanh để ăn cùng thịt gà trong mâm cỗ hay mẹ tôi sai tôi hái lá chanh, lá bưởi
để luộc ốc. Cây chanh lặng thầm như một người bạn trung thành, chẳng cần phô
trương, nhưng mỗi độ xuân về, nó lại tỏa hương dịu dàng, làm ấm áp cả một góc
trời quê.
Chỉ sau vài ngày, hoa
đã phủ trắng cành, tỏa sắc trong những tia nắng sớm. Tôi nhớ những lần Tết, khi
bà sai tôi hái lá chanh, bà cũng không quên nhặt thêm một nắm thật đầy. Bà bảo:
“Hái lá thế này, sang năm cây lại ra nhiều hoa, nhiều quả.” Quả thật, cây cỏ
cũng như con người, phải trải qua bao tháng ngày lặng lẽ vun trồng, chăm chút
thì mới có thể đơm hoa kết trái.
Những ngày xuân, mỗi
khi khách đến chơi nhà, chỉ cần bước vào sân, hít một hơi dài, ai cũng phải thốt
lên: “Cây chanh ở đâu mà thơm thế?”. Cây chanh khiêm nhường nấp sau góc vườn,
nhưng mỗi độ ra hoa, nó lại khiến bao người phải ngoái nhìn, như một thiếu nữ e
ấp giữa độ xuân thì. Tôi nhớ những mùa hoa chanh cũ, nhớ cả dì út ngày chưa lấy
chồng, mỗi mùa hoa nở lại hái vào nấu nước gội đầu. Bà ngoại nhìn thấy thì cười
mắng yêu, bảo rằng dì phải ra chợ mua một thúng chanh về đền bù. Giờ dì đã đi lấy
chồng xa, không biết dì có còn nhớ nồi nước gội đầu thơm mùi hoa chanh ngày ấy
không?
Hôm nay, dưới nắng
xuân nhè nhẹ, ngắm nhìn những bông hoa chanh nhỏ xinh, lòng tôi chợt an yên đến
lạ. Hương hoa mộc mạc, dịu dàng, thoảng qua trong làn gió như một lời nhắc nhở
về những điều giản dị mà quý giá trong cuộc sống. Chợt nhớ câu thơ của Nguyễn
Bính: “Hoa chanh nở giữa vườn chanh/ Thầy u mình với chúng mình chân quê.” Những
gì bình dị nhất, chân phương nhất đôi khi lại là thứ bền vững nhất, đáng để ta
trân quý và giữ gìn.
Ngồi dưới gốc cây
chanh, trong không gian thanh bình, tôi thấy lòng mình lắng lại. Hoa chanh - loài
hoa nhỏ bé nhưng đầy sức gợi, mang theo bao ký ức ngọt ngào của những ngày thơ
bé. Hương thơm ấy, sắc hoa ấy như một nốt nhạc dịu dàng vang lên giữa cuộc sống
bộn bề, khiến ta chợt nhận ra rằng, đôi khi, hạnh phúc đến từ những điều đơn sơ
nhất.
(Bài đã đăng trên Báo Quảng Bình)
